Adana’da konut talebi hızla artıyor

İnşaat Mühendisleri Odası Adana Şube Başkanı Çağdaş Kaya

Kentlerimiz betonlaşmayı tarihinde hiç görmediği kadar gördü son yıllarda. İnşaat odaklı büyüme son yılların itici gücü durumunda. Her yerde çok katlı binalar mantar gibi çoğalmaya başladı. Bu gelişmeden Adana’nın da nasibini aldığını, yeni binaların tüm ilçelerimizde yükseldiğini görüyoruz. Hatta “kentsel dönüşüm” adı altında bina bazındaki yeni yıkımlarla, eskilerin yerine yeniler, daha da yükselerek yer almaya başladı. Bu durum hem altyapı yetersizliğine yol açmakta, hem de şehir siluetini olumsuz etkilemektedir.

Rakamlar da özellikle Adana bazında konuta talebin artarak devam ettiğini gösteriyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) rakamlarına baktığımızda, Türkiye’de 2016 yılında bir milyon 341 bin 453 konutun satıldığını görüyoruz. Rakamlar, bir önceki yıla göre konut satışında ülke genelinde yüzde 4 artış yaşandığını gösteriyor. Adana içinse bu oranın, yani 2016 yılındaki konut satışının bir önceki yıla göre artışının yüzde 18.4 olarak gerçekleştiğini görüyoruz. Ülke ortalamasının hayli üzerinde bir rakam bu. 2016 yılında en çok konut satışının yapıldığı il olan İstanbul’da bir önceki yıla göre konut satışında düşüş olduğunu; Adana ile gerek konut fiyatları gerekse satış miktarı açısından en çok kıyaslandığımız il olan Mersin’de ise 2016 konut satışlarının bir önceki yıla göre azaldığını görüyoruz.

Gelelim 2017 yılına. Ülke genelinde, ilk dokuz ayıyla 2017 konut satış rakamları, artışın hızlandığına işaret ediyor. Ekim ayı sonu itibariyle 2017 yılında ülke genelinde satılan konut sayısı 1 milyon 30 bin 728. Bu rakamı, 2016 yılının ilk dokuz ayı ile karşılaştırdığımızda yüzde 10.1 artış gösterdiğini görüyoruz. Adana ilimiz içinse, 2017 yılının ilk dokuz ayında, 23 bin 129 konut satışıyla; 2016 yılının ilk dokuz ayına göre artış yüzde 20.1’e ulaşmış durumda. Tüm rakamlar Adana ilimizde konut satışlarının yükselen bir ivmeyle arttığını gösteriyor.

Daire fiyatları neden artıyor?

Şimdi Adana’daki duruma biraz daha yakından bakalım; ülke genelinde talepteki gerilemeye karşın Adana’da talebin artışını ve daire fiyatlarının durumunu gözden geçirelim. İmar plan uygulaması iptallerinin hala devam ettiği Adana’da, imar sorunları henüz çözüme kavuşamamıştır. Ölçeği ne olursa olsun sık değiştirilen ya da mahkeme kararları yerine getirilen imar planları, sorunları derinleştirmekte ve çözülemez duruma getirmektedir. Bu nedenle, bugün Adana’da arsa konusunda önemli sıkıntılar yaşanmaktadır; mevcut arsalar ise imarlarının uygun olmaması ya da planlarının iptal edilmesi sorunuyla karşı karşıyadır. Bunun sonucunda imara açık arazilerin sayısının ve büyüklüğünün kısıtlı olmasıyla birlikte son zamanlarda bu arsaların birim metrekare fiyatlarında uçuk derecede fiyat artışları olmuştur. Buna bağlı olarak üretilen binalardaki daire fiyatları da önceki yıllara nazaran büyük artış göstermiştir.

Buna bir de Adana’da konuta devam eden talebi eklediğimizde sonuçların neden böyle seyrettiğini anlayabiliriz. Elbette ki konut kredisi faiz oranları ve diğer vade benzeri avantajlar ve dezavantajlar da duruma etki etmektedir.

Sonuç itibariyle Adana’daki fiyat yüksekliklerinin asıl olarak arsa sıkıntısından kaynaklandığı söylenebilir. Bu durum belediyelere imar planlarının düzenlenmesi konusunda önemli bir uyarı olarak görülmelidir. Bugün erişebilirlik, uygulanabilirlik, sürdürülebilirlik sağlayan; kültürel mirası, ekosistemi, çevre duyarlılığını gözeten, kentsel alan standardını kapsayan üst ölçekli imar planına ihtiyaç vardır. Adana’daki imar tıkanıklığının esas nedeni nazım imar planının bu anlayış çerçevesinde oluşturulmamış olmasıdır. Bu çerçevede Adana için bütünleşik, uyumlu ve kademeli planlama anlayışı öncelik kazanmalı, bu ilkeler doğrultusunda planlama çalışmaları hız kazanmalı, kısa ve verimli çözümlerle revize edilmelidir.